Graaf Ottobad

Het

Nadat Zutphen in 1872 de status van vestingstad had verloren begon het slopen van de stadsmuren,
het afbreken van de stadstorens en het afgraven van de verdedigingswallen. Het ravelijn in de Hoofd-
gracht tegenover de Graaf Ottosingel bleef gespaard. Waarom?

De geschiedenis van de Varkensweide en Het Bornhof

Het Oude Bornhof en Het Bornhof zijn nog wel bekende begrippen in Zutphen. Geldt dat ook voor het Nieuwe Bornhof, dat een maar kortstondig bestaan kende ?
En hoe zit het met de Varkensweide ?

Het ontstaan van het Graaf Ottobad.

In het jaar 1881 nam de gemeenteraad van Zutphen een belangrijk besluit voor de Varkensweide. Er was behoefte aan een openbare badplaats en het ravelijn op de Varkensweide, dat daar nog ongeschonden lag, leek een prima plek voor een zwembad. En zo werd besloten.

In het jaarverslag uit 1881 van de gemeente Zutphen valt het volgende te lezen:
"Ten einde eenigszins te voorzien in de reeds lang bestaande behoefte aan eene kostelooze openbare badplaats werd een gedeelte van de beek in de Varkensweide uitgediept, met een zandlaag voorzien en gedeeltelijk omrasterd. Ten einde het water op zeker peil te houden werd een stuwdam door de beek gestort. Het geheel werd op zeer eenvoudige wijze als proef daargesteld en voldeed zeer aan de behoefte."

De kaart van Zutphen uit 1915.
Op deze kaart is het ravelijn met de badplaats duidelijk aangegeven. Het bruggetje, dat het zwembad verbond met de Graaf Ottosingel is ingetekend en ook de naam van de Varkensweide is op de kaart afgedrukt.

Het Graaf Ottobad en de Hobbemakade

De verbinding met de Hobbemakade
De toegang tot het Graaf Ottobad lag aan de Graaf Ottosingel. Daar lag een bruggetje dat het zwembad verbond met de Graaf Ottosingel. Op deze foto is te zien dat ook aan de andere kant van het zwembad een bruggetje lag. Dit bruggetje verbond het bad met de Hobbemakade.

Is de afbraak van het Graaf Ottobad begonnen?
Daar lijkt het wel op. Het bruggetje naar de Hobbemakade is gedeeltelijk afgebroken en ook de schutting, die langs het bad stond is verdwenen. En er zijn meer details op de foto, die duiden op de afbraak van het zwembad.

Het Graaf Ottobad op de actuele plattegrond van Zutphen
Goed te zien is welke ruimte de oude verdedigingswallen, die met geel ingekleurd zijn, op de actuele plattegrond van Zutphen nog innemen. Een groot deel van de gebouwen van het Bornhof blijkt staat op de afgegraven verdedigingswal, die langs de Berkel lag. De locatie van het Graaf Ottobad is op deze kaart nauwkeurig terug te vinden.

Het Graaf Ottobad, gesitueerd op een actuele luchtfoto van Zutphen
Zie de afbeelding hiernaast voor een beschrijving van de details.


Zwemmen in het Graaf Ottobad


Het fietsbruggetje naar het zwembad

De verbinding met de Graaf Ottosingel
De toegang tot het Graaf Ottobad lag aan de Graaf Ottosingel. Dit is het bruggetje dat het zwembad verbond met de Graaf Ottosingel. Te zien is dat het zwembad al verdwenen is, het bruggetje bleef liggen.

Een detailopname van het bruggetje.
Op de achtergrond is het Nieuwe Bornhof te zien, dat in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw op de Varkensweide verreees.

De afbraak van het oude fietsbruggetje
In 1975 werd het fietsbruggetje vervangen door een nieuw bruggetje. Op de achtergrond zijn de woningen aan de Graaf Ottosingel te zien.

Het nieuwe bruggetje naast het oude
Naast het oude bruggetje wordt in 1975 een nieuw bruggetje aangelegd en dat is nog steeds in gebruik. Dagelijks steken talloze voetgangers, fietsers en scootmobielen hier de Berkel over op weg naar de stad.


Het Graaf Ottobad verlaat de Varkensweide

Zutphen krijgt fraai openluchtbad

Met deze kop weet het Dagblad De Waarheid op 9 juni 1961 te melden dat de gemeenteraad van Zutphen in zijn vergadering van 5 juni 1961 een krediet verleend heeft van fl. 600.000,00 voor de bouw van een nieuw zwembad in het Staatsliedenkwartier.

Er was nogal wat mis met het oude Graaf Ottobad op de Varkensweide. Het krantenartikel maakt gewag van slecht water, geen kinderbad, geen kleuterbad, geen mogelijkheid tot zonnen of spelen, de veel te kleine ruimte.

Toch heeft het 15 jaar moeten duren voordat de benarde situatie werd aangepakt. Het raadslid Koning van de CPN spreekt daar zijn verontwaardiging over uit tijdens het debat over de kredietverlening.

Ook is het raadslid niet te spreken over de aangekondigde verhoging van de entreegelden. Een abonnement voor kinderen komt van 4 op 10 gulden, voor ouderen wordt het abonnement 15 gulden en een dagkaart gaat 50 cent in plaats van nu een kwartje kosten (kinderdagkaarten worden verhoogd van 15 tot 25 cent.) De twee zwemverenigingen zullen i.p.v. 200 gulden straks 500 gulden moeten betalen.

Voor de bouw van het bad, inclusief het verkrijgen van de benodigde goedkeuringen van diverse instanties, wordt een termijn van twee jaar genoemd zodat het nog wel even duurt voordat de eerste zwemliefhebbers een duik kunnen nemen in het nieuwe Graaf Ottobad.